DE
PRODUCTIE
M
Ploegbaas George Kooijmans & KAM-coördinator Jos Stuyt
"Kosten maken om de veiligheid te verhogen is hier geen enkel probleem."

Risico-inventarisatie en -Evaluatie, RI&E, is een door de overheid voorgeschreven systeem ter bewaking van de veiligheid en gezondheid van personeel in bedrijven. RI&E bestaat uit 2 delen: de inventarisatie van de risico’s, en een plan van aanpak om die te beteugelen. Bij Gunnebo is productieleider Bennie Bus de RI&E preventiemedewerker, bij de uitvoering ondersteund door George Kooijmans, ploegbaas, en Jos Stuyt, KAM-coördinator (Kwaliteit, Arbo en Milieu). Maar RI&E is verre van het enige systeem dat een kader biedt voor gezondheid en veiligheid bij de productie. De Nederlandse en Europese wetgeving omvatten allerlei normen, en de ISO certificeringen van Gunnebo leggen de lat voor de kwaliteit van de producten én de bedrijfsvoering, waaronder de aandacht voor veiligheid, nog hoger.

George Kooijmans legt zich sinds 2016 toe op het implementeren van al die regelgeving in de fabriek. Regels op zich krijgen alleen inhoud als er ook een integere wens is bij medewerkers, om het voor elkaar, en voor zichzelf veilig te maken. “Als teamleider en later ploegbaas heb ik altijd op veiligheid gelet. Ik wil niet op mijn geweten hebben dat er iemand gewond raakt. We zijn hier destijds als familiebedrijfje begonnen.
‘Gehoorbescherming? Veiligheidsbril? Ik heb het altijd zonder gedaan.’ hoor je dan. Toch zie je dat iedereen zich gaat houden aan PBM’s (Persoonlijke Bescherming Middelen), zoals mondkapjes. Of die nodig zijn hangt af van je werkplek. Ze roepen weleens weerstand op. ‘Dan krijg ik geen adem meer’. Dan ben ik stellig – ‘als je die niet wilt dragen dan is er hier ook geen werk meer voor je’.


“We hebben altijd een bepaald type veiligheidsbrillen gehad, maar we kregen klachten dat mensen toch iets in hun ogen kregen, dat iets achter de bril ketste. We hebben een aantal brillen geselecteerd en getest onder een tiental medewerkers. Daar is een bril uitgekomen die iets duurder is, maar ook weer langer meegaat. En zo ook met de filters van de lashelmen. Die werden eerst één keer per week vervangen, maar bleken regelmatig toch te vervuild. Nu controleren medewerkers ze elke dag voor hun werk, en worden ze vervangen als het nodig is. “

Kleine aanpassingen die een belangrijk verschil maken. Maar de fabriek kent ook de dagelijkse realiteit dat er geproduceerd moet worden. Dan kun je het proces niet eenvoudigweg stilleggen om veranderingen aan te brengen, bijvoorbeeld in het systeem voor intern transport. Dat kent kranen, heftrucks en een rail-systeem waarbij de kluizen op lorries worden vervoerd. “Het komt weleens voor dat een kluis van de bok afvalt, bij een botsing op de rails, of op een draaischijf. Iedereen is dan met zijn eigen ding bezig. De vloer is in de fabriek niet overal even vlak. We herstellen dat op veel plaatsen, daar zijn we volop mee bezig. En bij het plan Gunnebo 2020 heb ik dat als aandachtspunt ingebracht.”

George Kooijmans en Jos Stuyt noemen ook gevaarlijke stoffen, en de persoonlijke fysieke belasting. De rook afkomstig van het lassen bevat metaaldeeltjes, die schadelijk kunnen zijn. Een enorme afzuiginstallatie in de fabriek zorgt ervoor dat dat aantal metaaldeeltjes en het fijnstof in de werkomgeving binnen de grenzen blijft. “Het is natuurlijk toch soms zwaar werk. Met veel repeterende handelingen. Een punt van zorg is het met de hand duwen en trekken bij de lorries, om ze in beweging te brengen op het railsysteem. Dat hopen we natuurlijk enorm te verbeteren met het Gunnebo 2020 systeem als de kasten gaan hangen aan een rail, en automatisch worden verplaatst binnen de fabriek.”


Jos Stuyt beschrijft het verschil in betekenis voor zijn werk van de wettelijke regels, zoals die in de Arbowet, RI&E, de Europese REACH wetgeving en bijvoorbeeld de milieuwetgeving, en de normeringen binnen de certificeringen vanuit het ISO systeem. “Als je kijkt naar de wettelijke regels – dan bewaak ik die. Als bijvoorbeeld de inspectie SZW langskomt, dan is het eerste waar ze naar vragen het Plan van aanpak van de RI&E. De ISO certificeringen die Gunnebo heeft vallen uiteen in productcertificaten en systeemcertificaten. Die laatsten kijken naar de bedrijfsvoering. Bijvoorbeeld: hoe integreer je de wettelijke regels in je bedrijfsvoering, en wat brengt je dat als organisatie? Ik begeleid de auditors van de certificerende instanties, die meestal 1 keer per jaar op bezoek komen. Die audits leiden tot bevindingen, die weer acties in gang zetten – ze helpen je om zaken gestructureerd en verbeteringsgericht aan te pakken.”

“Het goede van de normen is dat ze elke 6, 7 jaar veranderen. Alles verandert immers om ons heen. De huidige normen, die uit 2015 stammen, sluiten goed aan bij een moderne bedrijfsvoering. In het verleden moest er heel veel vastgelegd worden – elke handtekening die gezet werd lag vast in een procedurebeschrijving. De huidige normen vereisen dat niet – hóe je het doet, dat leg je niet vast. Het registreren van bijvoorbeeld controles, dat blijft vereist. En ik moet zeggen – de houding van sommige auditors kan weleens ergernis bij me opwekken. Of je alle registraties wel tot in de puntjes hebt bijgehouden. De houding is soms een beetje neerbuigend naar onze organisatie, naar ons systeem. ‘Wij weten het wel, wij vertellen het wel even’. Terwijl ze niet in de gaten hebben dat we ook een bedrijf zijn dat moet produceren, geld moet verdienen. Waarbij elke dag een dynamiek heeft, veranderingen brengt. Gelukkig lukt het me de laatste jaren steeds beter dat overleg in banen te leiden – vroeger lag ik daar vaak nog wakker van.“

Zo werken beiden, de een vanuit de productie, de ander vanuit kantoor, samen aan de veiligheid. George: “Als we ergens mee zitten, dan bespreken we dat samen en kijken naar de beste oplossing.” Jos: “In het verleden werkte ik zelf in de productie, en ging ook ook lassen zonder laskap. Er zijn mensen die zeggen ‘ik doe het al 40 jaar zo, en moet ik dat nu veranderen?‘ Maar wij verzinnen dat niet, de wereld om ons heen verandert. Het is iets van ons allemaal. Maar het is een proces van jaren.“

1984
Het begin

Hij zette zijn fiets 33 jaar geleden voor het eerst tegen de gevel van – toen nog – Martens brandkasten. Het was een van de drie stageplekken tijdens zijn KMBO jaren en veruit zijn favoriet. “Ze vroegen me al of ik wilde blijven. Sindsdien ben ik hier nooit meer weggeweest. De mensen – het bedrijf op zich, wat je maakt – we maakten van celdeuren tot muurkluisjes – dat sprak me wel aan. Ik ben begonnen als productiemedewerker, we maakten op mijn afdeling hoofdzakelijk safeloketjes. Ik had het ‘geluk’ dat een aantal teamleiders weggingen, en ik werd gevraagd. ‘Ik kan het allicht proberen’ zei ik. “

Lees het (voorlopig) laatste artikel in de reeks over De Productie:
Manager Continuous Improvement Wim Lobeek.
  •  

    • De Productie.

      De Productie.

      Een fabriek is een systeem, van materialen, machines, mensen en meer. Een productiemanager houdt zich daarbij bezig met andere zaken dan een …
    • Thuis in Oost-Europa; werken in Nederland

      Thuis in Oost-Europa; werken in Nederland

      Hoe is het om te werken in een ander land, en slechts nu en dan naar 'thuis' te gaan? Peter Jancek is …
    • Gunnebo 2020: De automatisering

      Gunnebo 2020: De automatisering

      In lijn produceren - dat was in 2010 noodzakelijk om concurrerend te blijven. Nu ligt het accent op het stapsgewijs automatiseren van …
    • Het ontwerp van een kluis

      Het ontwerp van een kluis

      Jos Leusink werkt al meer dan 25 jaar aan het ontwerpen van kluizen die hoofdbrekens geven aan krakers, brekers en andere boeven. …